Không phải sáng tạo hình ảnh hay giải trí, người dùng Việt Nam đang khai thác Gemini theo một hướng rất khác. Báo cáo mới của Google cho thấy Việt Nam dẫn đầu Đông Nam Á về tần suất sử dụng AI trong học tập, đồng thời nằm trong nhóm quốc gia ứng dụng AI nhiều nhất cho lập trình và tư duy toán học.
Chỉ trong vài năm, trí tuệ nhân tạo đã trở thành công cụ quen thuộc với hàng triệu người trên thế giới. Từ viết nội dung, tạo hình ảnh đến hỗ trợ công việc hằng ngày, AI đang thay đổi cách con người học tập và làm việc với tốc độ chưa từng có.
Tại Đông Nam Á, xu hướng này diễn ra mạnh mẽ ở hầu hết các quốc gia. Tuy nhiên, báo cáo Gemini: Đông Nam Á 2026 của Google lại chỉ ra một điểm khá bất ngờ: Việt Nam không phải là thị trường dùng AI nhiều nhất để giải trí, mà đang dẫn đầu khu vực về việc ứng dụng AI trong học tập và nghiên cứu.
Theo báo cáo, 17% tổng số câu lệnh của người dùng Việt Nam trên Gemini liên quan đến các hoạt động học thuật, cao nhất Đông Nam Á. Đây là con số cho thấy AI đang dần trở thành một phần trong quá trình học tập thay vì chỉ là công cụ hỏi đáp thông thường.
Khi AI trở thành “gia sư” của hàng trăm nghìn học sinh
Một trong những điểm nổi bật của người dùng Việt Nam là xu hướng sử dụng AI để hỗ trợ việc học một cách có hệ thống.
Google cho biết hiện có hơn 160.000 học sinh sử dụng công cụ Gemini Canvas mỗi tháng để ôn tập, hệ thống hóa kiến thức và chuẩn bị cho các kỳ thi. Song song đó, đội ngũ giáo viên cũng tạo khoảng 55.000 yêu cầu mỗi ngày nhằm tìm kiếm tài liệu, xây dựng giáo án và thiết kế nội dung giảng dạy.
Điều này cho thấy AI không còn chỉ xuất hiện trong các lớp học công nghệ hay những ngành kỹ thuật chuyên sâu. Nó đang dần trở thành công cụ hỗ trợ quen thuộc của cả học sinh lẫn giáo viên trong nhiều hoạt động học tập thường ngày.
Khác với nỗi lo AI sẽ khiến người học phụ thuộc vào công nghệ, nhiều người đang xem Gemini như một trợ lý giúp tổng hợp tài liệu, giải thích khái niệm khó, xây dựng sơ đồ tư duy hay gợi ý các hướng tiếp cận mới cho một vấn đề. Vai trò của AI vì thế giống một “gia sư” đồng hành hơn là người làm thay toàn bộ công việc.
Tiếng Việt trở thành lợi thế lớn
Một trong những yếu tố giúp AI được sử dụng rộng rãi hơn tại Việt Nam là khả năng hỗ trợ tiếng Việt ngày càng hoàn thiện.
Theo Google, 89% câu lệnh tại Việt Nam được thực hiện hoàn toàn bằng tiếng Việt, cao nhất Đông Nam Á. Con số này phản ánh sự thay đổi lớn trong cách người dùng tiếp cận AI.
Nếu trước đây, việc khai thác các công cụ trí tuệ nhân tạo thường đòi hỏi khả năng sử dụng tiếng Anh, thì hiện nay người dùng có thể đặt câu hỏi, yêu cầu phân tích hay trao đổi hoàn toàn bằng tiếng Việt mà vẫn nhận được phản hồi tự nhiên và chính xác hơn.
Không chỉ vậy, Việt Nam còn là quốc gia sử dụng nhiều nhất các tính năng dịch thuật và bản địa hóa trên Gemini. Điều này giúp học sinh, sinh viên, nhà nghiên cứu hay doanh nghiệp dễ dàng tiếp cận nguồn tài liệu quốc tế mà không còn bị giới hạn bởi rào cản ngôn ngữ.
Theo hệ thống đánh giá SEA-HELM do AI Singapore thực hiện, Gemini hiện cũng là mô hình ngôn ngữ có hiệu năng tốt nhất đối với các ngôn ngữ Đông Nam Á.
Người Việt không chỉ hỏi AI, mà còn “làm việc” cùng AI
Một điểm đáng chú ý khác trong báo cáo là người dùng Việt Nam có xu hướng khai thác AI cho các tác vụ kỹ thuật nhiều hơn mặt bằng chung của khu vực.
Việt Nam nằm trong nhóm quốc gia dẫn đầu về số lượng câu lệnh liên quan đến lập trình và toán học, cho thấy AI đang được sử dụng như công cụ hỗ trợ giải quyết các bài toán chuyên môn thay vì chỉ tạo nội dung hay trả lời câu hỏi đơn giản.
Đặc biệt, khoảng 32% tổng số tương tác với Gemini tại Việt Nam diễn ra trên máy tính, cao hơn đáng kể so với nhiều quốc gia Đông Nam Á, nơi người dùng chủ yếu truy cập AI bằng điện thoại.
Con số này phản ánh một xu hướng đáng chú ý. Máy tính thường được sử dụng cho các công việc đòi hỏi thời gian và mức độ tập trung cao như lập trình, nghiên cứu, phân tích dữ liệu, viết báo cáo hay xử lý tài liệu dài. Điều đó cho thấy nhiều người Việt đang xem AI như một công cụ làm việc thực sự chứ không chỉ là ứng dụng giải trí.
Một thế hệ người dùng AI mới đang hình thành
Bức tranh từ báo cáo của Google cho thấy Việt Nam đang hình thành một thế hệ người dùng AI với cách tiếp cận khá khác biệt.
Trong khi Indonesia nổi bật với việc tạo hình ảnh, Thái Lan sử dụng AI nhiều cho các nhu cầu đời sống, còn Singapore tập trung vào các tác vụ doanh nghiệp, người dùng Việt Nam lại dành nhiều thời gian để học tập, nghiên cứu và giải quyết các bài toán kỹ thuật.
Xu hướng này cũng phản ánh sự thay đổi trong cách nhìn về AI. Thay vì xem đây là công nghệ chỉ dành cho giới kỹ sư hay lập trình viên, ngày càng nhiều học sinh, sinh viên, giáo viên và người đi làm coi AI là một công cụ giúp nâng cao hiệu quả học tập và công việc.
Trong bối cảnh AI đang trở thành một kỹ năng quan trọng của lực lượng lao động tương lai, việc người Việt chủ động ứng dụng công nghệ vào giáo dục và các lĩnh vực chuyên môn có thể trở thành lợi thế đáng kể.
Không chỉ là một thị trường tiếp nhận công nghệ mới, Việt Nam đang cho thấy khả năng khai thác AI theo hướng tạo ra giá trị thực tế. Đó cũng có thể là nền tảng để hình thành một thế hệ nhân lực số có năng lực cạnh tranh cao hơn trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo.
