Ant International cùng Mastercard và Visa hợp tác phát triển khung định danh Know-Your-Agent có khả năng liên thông, hướng tới nâng cao độ tin cậy và an toàn cho các giao dịch do AI agent thực hiện.
Sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo đang mở ra một giai đoạn mới cho thương mại điện tử. Thay vì chỉ tìm kiếm thông tin hoặc đề xuất sản phẩm, AI agent đang từng bước tham gia sâu hơn vào hành trình mua sắm, từ so sánh lựa chọn đến trực tiếp hoàn tất giao dịch thay mặt người dùng.
Theo dự báo được Ant International, Mastercard và Visa dẫn lại, đến năm 2030, AI agent có thể điều phối khoảng 3.000 tỷ đến 5.000 tỷ USD giá trị thương mại tiêu dùng trên toàn cầu. Khi quy mô giao dịch tự động ngày càng mở rộng, việc xác minh danh tính, kiểm soát hành vi và xác định trách nhiệm của AI agent trở thành yêu cầu quan trọng đối với toàn bộ hệ sinh thái thanh toán.
Trong bối cảnh đó, Ant International cùng Mastercard và Visa bắt đầu hợp tác phát triển một khung định danh Know-Your-Agent, gọi tắt là KYA, có khả năng liên thông. Sáng kiến hướng đến việc giúp các mạng lưới thẻ, hệ sinh thái ví điện tử, nền tảng AI agent và sàn thương mại đơn giản hóa quá trình đăng ký, xác thực agent dựa trên những nguyên tắc chung.
Mỗi mạng lưới vẫn duy trì quy trình xác minh, kiểm soát rủi ro và ra quyết định riêng. Tuy nhiên, khả năng liên thông của khung định danh KYA có thể giúp các bên công nhận những tín hiệu tin cậy chung, qua đó hạn chế tình trạng một AI agent phải trải qua nhiều quy trình xác minh trùng lặp khi hoạt động trên các nền tảng khác nhau.
Ant International thúc đẩy nền tảng tin cậy cho thương mại AI
Trước khi công bố kế hoạch hợp tác, cả ba tổ chức đã phát triển những giao thức riêng dành cho giao dịch có sự tham gia của AI agent. Visa xây dựng Trusted Agent Protocol, Mastercard phát triển Verifiable Intent, trong khi Ant International triển khai Agentic Mobile Protocol.
Thông qua sáng kiến mới, Ant International, Mastercard và Visa sẽ nghiên cứu khả năng kết nối những giao thức này dựa trên các nguyên tắc chung. Mục tiêu là tạo điều kiện để tín hiệu về danh tính và mức độ tin cậy của AI agent được công nhận trên nhiều thành phần trong hệ sinh thái thanh toán.
Khi một AI agent đã được xác thực, các mạng lưới tham gia có thể tiếp nhận những tín hiệu liên quan thay vì phải bắt đầu lại toàn bộ quá trình kiểm tra. Cách tiếp cận này được kỳ vọng giúp giảm độ phức tạp khi tích hợp, tiết kiệm chi phí và rút ngắn thời gian đưa các dịch vụ thương mại AI mới ra thị trường.
Khả năng liên thông cũng giúp các tổ chức có thêm thông tin để đánh giá mức độ tin cậy và rủi ro của AI agent trong suốt quá trình thực hiện giao dịch. Đây là yếu tố quan trọng khi AI được trao quyền thay mặt người dùng lựa chọn sản phẩm, cung cấp thông tin thanh toán hoặc xác nhận mua hàng.
Với Ant International và các đối tác, khung định danh KYA không nhằm thay thế quy trình kiểm soát của từng mạng lưới. Thay vào đó, sáng kiến thiết lập một nền tảng chung để các tín hiệu tin cậy có thể được ghi nhận và sử dụng hiệu quả hơn. Các đơn vị tham gia vẫn chủ động đưa ra quyết định dựa trên yêu cầu vận hành và khẩu vị rủi ro riêng.
Cơ chế này có thể tạo điều kiện để các nhà cung cấp dịch vụ, nền tảng AI agent và sàn thương mại triển khai giao dịch tự động thuận tiện hơn, đồng thời duy trì những lớp kiểm soát cần thiết để bảo vệ người tiêu dùng, đơn vị chấp nhận thanh toán và tổ chức tài chính.
Khung định danh KYA tập trung vào ba lớp kiểm soát
Sự hợp tác giữa Ant International, Mastercard và Visa tập trung vào ba thành phần chính, gồm khả năng truy xuất chủ thể vận hành, yêu cầu chứng nhận chung và hoạt động giám sát giao dịch liên tục.
Trước hết, mỗi AI agent cần được liên kết với một người vận hành, chủ thẻ, doanh nghiệp hoặc tổ chức đã được xác thực. Cơ chế này cho phép các mạng lưới xác định rõ chủ thể chịu trách nhiệm đối với hoạt động của agent, đặc biệt khi hệ thống trực tiếp thực hiện giao dịch thay mặt người dùng.
Nội dung thứ hai là xây dựng các yêu cầu chứng nhận chung. Mỗi AI agent sẽ được đánh giá dựa trên những tiêu chí liên quan đến bảo mật và hành vi, qua đó xác nhận hệ thống đang vận hành đúng chức năng và trong phạm vi được cho phép.
Cuối cùng là hoạt động giám sát liên tục. Các tín hiệu về danh tính, hành vi và giao dịch sẽ được sử dụng để đánh giá AI agent trong quá trình vận hành, thay vì chỉ xác minh một lần tại thời điểm đăng ký. Kết quả giám sát cũng là cơ sở để duy trì hoặc xem xét lại chứng nhận của từng agent.
Ba lớp kiểm soát này nhằm tạo ra một cơ chế nhận diện rõ ràng hơn cho giao dịch do AI thực hiện, đồng thời tăng khả năng truy xuất và trách nhiệm giải trình khi xảy ra sai lệch.
Ông Rubail Birwadker, Trưởng bộ phận Tăng trưởng sản phẩm và Đối tác chiến lược của Visa, nhận định khi AI agent ngày càng giữ vai trò lớn hơn trong cách người dùng tìm kiếm và mua sắm, mức độ tin cậy của hệ thống cũng cần được mở rộng tương ứng. Theo ông, sự hợp tác giữa các bên có thể tạo ra tính nhất quán, trách nhiệm giải trình và sự tin tưởng cao hơn khi giao dịch do AI dẫn dắt trở nên phổ biến.
Ông Pablo Fourez, Giám đốc Kỹ thuật số của Mastercard, cho rằng khả năng liên thông giữa các khung định danh KYA là điều kiện cần thiết để thương mại AI vận hành ở quy mô lớn. Các đơn vị chấp nhận thanh toán, nền tảng, ví điện tử và tổ chức phát hành cần một phương thức nhất quán để nhận diện những agent đáng tin cậy, đồng thời xác minh rằng hành động của agent phản ánh đúng ý định của người dùng.
Trong khi đó, ông Jiang-Ming Yang, Giám đốc Sáng tạo của Ant International, nhấn mạnh khả năng liên thông giữa mạng lưới thẻ và ví điện tử có ý nghĩa quan trọng trong việc củng cố niềm tin của các đối tác thanh toán, nền tảng và đơn vị chấp nhận thanh toán.
Đại diện Ant International cho biết các bên có thể khai thác những tín hiệu liên quan đến năng lực, hành vi, hiệu suất thực thi và dữ liệu rủi ro để nâng cao độ tin cậy của AI agent. Việc sử dụng những tín hiệu phong phú hơn cũng góp phần đơn giản hóa quá trình giao dịch cho khách hàng và người dùng.
Ant International mở rộng hợp tác về AI có trách nhiệm
Bên cạnh việc nghiên cứu khả năng liên thông của khung định danh KYA, Ant International, Mastercard và Visa sẽ hợp tác thông qua BuildFin.ai tại Singapore.
BuildFin.ai là nền tảng do Cơ quan Quản lý Tiền tệ Singapore quy tụ, kết nối các tổ chức tài chính, doanh nghiệp công nghệ và giới nghiên cứu nhằm phát triển, mở rộng những giải pháp AI có trách nhiệm trong lĩnh vực dịch vụ tài chính.
Hoạt động hợp tác được triển khai dựa trên khung Safeguards for Agentic Finance at Runtime, gọi tắt là SAFR. Ant International và hai đối tác sẽ nghiên cứu những phương pháp tiếp cận chung trong xác minh AI agent, tăng cường trách nhiệm giải trình và quản lý rủi ro trên nhiều hệ sinh thái thanh toán.
Sáng kiến phản ánh nỗ lực của ngành thanh toán trong việc chuẩn bị hạ tầng cho thương mại AI. Nếu khung định danh và các tín hiệu tin cậy có thể được sử dụng xuyên suốt giữa mạng lưới thẻ, ví điện tử, nền tảng agent và sàn thương mại, AI agent sẽ có điều kiện hoạt động trên quy mô rộng hơn mà vẫn duy trì những lớp bảo vệ cần thiết.
Về phía người tiêu dùng, khung định danh KYA có thể giúp xác định agent nào đang thực hiện giao dịch, agent đó hoạt động theo sự cho phép của ai và chủ thể nào chịu trách nhiệm. Đối với doanh nghiệp và tổ chức tài chính, đây là nền tảng để kiểm soát rủi ro, phát hiện bất thường và xây dựng niềm tin khi tiếp nhận các giao dịch được tự động hóa bằng AI.
Sự hợp tác cũng phù hợp với định hướng mở rộng các giải pháp tài chính ứng dụng AI của Ant International. Hiện doanh nghiệp cung cấp các giải pháp thanh toán điện tử, số hóa và tài chính AI cho nhiều tổ chức tài chính, doanh nghiệp trên toàn cầu.
Alipay+, nền tảng thuộc Ant International, hiện kết nối khoảng 150 triệu đơn vị chấp nhận thanh toán với hơn 50 đối tác ví điện tử và ứng dụng ngân hàng trên toàn cầu, tiếp cận khoảng 2 tỷ tài khoản người dùng. Mạng lưới đơn vị chấp nhận thanh toán còn được kết nối thông qua hơn 10 chương trình QR quốc gia tại châu Á và Trung Đông.
Trong giai đoạn thương mại AI chuyển từ thử nghiệm sang ứng dụng thực tế, khả năng liên thông giữa các hệ thống nhận diện được xem là một trong những điều kiện quan trọng để thị trường phát triển an toàn. Sự hợp tác giữa Ant International, Mastercard và Visa vì vậy không chỉ giải quyết bài toán kỹ thuật, mà còn góp phần định hình nguyên tắc quản trị cho một hệ sinh thái giao dịch mới, nơi AI ngày càng tham gia sâu hơn vào quá trình mua sắm và thanh toán.
