Hành lang pháp lý cho công nghệ số và tài sản mã hóa đang dần hình thành, mở thêm dư địa cho blockchain đi vào thực tiễn, đồng thời đặt ra yêu cầu cân bằng giữa đổi mới sáng tạo, kiểm soát rủi ro và bảo vệ nhà đầu tư.
Blockchain và tài sản số đang bước vào một giai đoạn mới tại Việt Nam khi câu chuyện không còn chỉ xoay quanh tiềm năng công nghệ hay những biến động của tiền mã hóa. Cùng với sự xuất hiện của các chính sách mới, trọng tâm đang dần chuyển sang việc xây dựng một thị trường có thể vận hành trong khuôn khổ pháp lý, tạo không gian cho doanh nghiệp thử nghiệm nhưng vẫn kiểm soát được rủi ro.
Những vấn đề này được đặt ra tại Conviction 2026 trong bối cảnh Việt Nam đang từng bước hoàn thiện nền tảng pháp lý cho công nghệ số, trí tuệ nhân tạo, blockchain và tài sản số.
Tại sự kiện, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng cho rằng Việt Nam không đứng ngoài xu thế công nghệ, nhưng cũng không chạy theo xu thế bằng mọi giá. Thay vào đó, không gian phát triển mới cần được xây dựng dựa trên pháp luật, năng lực công nghệ và lợi ích quốc gia, đồng thời bảo đảm quyền lợi của người dân, doanh nghiệp và nhà đầu tư.
Hành lang pháp lý cho thị trường mới dần rõ nét
Một trong những thay đổi đáng chú ý là Việt Nam đang từng bước tạo nền móng pháp lý cho những lĩnh vực trước đây còn tương đối mới.
Theo nội dung được đề cập tại Conviction 2026, Luật Công nghiệp công nghệ số đã tạo nền tảng pháp lý cho công nghiệp công nghệ số, AI và tài sản số. Quyết định 21/2026/QĐ-TTg tiếp tục xác định trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn và blockchain thuộc nhóm công nghệ chiến lược.
Trong khi đó, Nghị quyết 05/2025/NQ-CP mở ra giai đoạn thí điểm có kiểm soát đối với thị trường tài sản mã hóa.
Những bước đi này tạo ra cơ sở để các mô hình công nghệ và tài chính mới có thêm không gian thử nghiệm. Tuy nhiên, việc hình thành khung pháp lý mới chỉ là bước đầu.
Khi thị trường đi vào vận hành, doanh nghiệp cần biết rõ phạm vi hoạt động, điều kiện phải tuân thủ cũng như trách nhiệm đối với người dùng. Cơ quan quản lý đồng thời phải giải quyết hàng loạt vấn đề từ chính sách thuế, dòng vốn xuyên biên giới, an toàn thông tin đến sở hữu trí tuệ và bảo vệ nhà đầu tư.
Đây cũng là bài toán không dễ giải quyết. Nếu quy định quá chặt, không gian thử nghiệm và khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp có thể bị hạn chế. Nhưng nếu thị trường phát triển nhanh hơn năng lực quản lý, rủi ro liên quan đến tài sản, dữ liệu và quyền lợi người dùng cũng có thể gia tăng.
Blockchain không chỉ là tiền mã hóa
Cùng với sự thay đổi về chính sách, cách nhìn đối với blockchain cũng đang dịch chuyển.
Trong nhiều năm, blockchain thường được nhắc đến cùng Bitcoin, tiền mã hóa và hoạt động đầu tư. Tuy nhiên, bản thân công nghệ này có phạm vi ứng dụng rộng hơn đáng kể.
Khả năng xác thực, truy xuất và bảo đảm tính toàn vẹn dữ liệu cho phép blockchain được ứng dụng trong quản lý chuỗi cung ứng, logistics, định danh số, sở hữu trí tuệ hay dịch vụ công.
Điều này cũng khiến câu chuyện phát triển blockchain dần tách khỏi việc chỉ tập trung vào giá trị của các loại tiền mã hóa.
Với doanh nghiệp, giá trị của công nghệ nằm ở khả năng giải quyết một bài toán thực tế. Với cơ quan quản lý, câu hỏi lại nằm ở việc những ứng dụng mới sẽ được vận hành trong khuôn khổ nào và trách nhiệm của các bên được xác định ra sao.
Tài sản số và token hóa tài sản là một ví dụ. Đây được xem là một không gian ứng dụng tiềm năng của blockchain, nhưng cũng đòi hỏi cơ chế minh bạch, quản trị rủi ro và bảo vệ nhà đầu tư chặt chẽ hơn.
TP.HCM có thêm cơ hội thử nghiệm các mô hình mới
Trong bức tranh này, TP.HCM được kỳ vọng trở thành một trong những địa phương có điều kiện thuận lợi để thử nghiệm các mô hình công nghệ và tài chính mới.
Việc thị trường tài sản mã hóa bước vào giai đoạn thí điểm có kiểm soát tạo thêm cơ hội để các mô hình mới được kiểm chứng trong thực tế trước khi tính đến khả năng mở rộng.
Thay vì để đổi mới diễn ra hoàn toàn bên ngoài phạm vi quản lý, cách tiếp cận thử nghiệm có kiểm soát cho phép cơ quan quản lý vừa quan sát thị trường, vừa nhận diện những vấn đề phát sinh trong quá trình vận hành.
Đây cũng có thể trở thành cơ sở để điều chỉnh chính sách trước khi những mô hình mới được triển khai ở quy mô lớn hơn.
Tại Conviction 2026, những cuộc thảo luận giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp và giới công nghệ cũng tập trung vào chính bài toán này: làm thế nào mở cửa cho đổi mới mà không tạo ra khoảng trống về trách nhiệm và quản lý rủi ro.
Từ “có nên quản lý” sang “quản lý như thế nào”
Sự hình thành của hành lang pháp lý cho thấy câu hỏi xung quanh blockchain và tài sản số tại Việt Nam đang thay đổi.
Thay vì tranh luận liệu những mô hình mới có nên được thừa nhận hay không, vấn đề ngày càng tập trung vào cách quản lý, thử nghiệm và đưa chúng vào nền kinh tế như thế nào.
Đây cũng là điểm khác biệt quan trọng khi thị trường bước sang giai đoạn phát triển tiếp theo. Công nghệ cần có không gian để đổi mới, nhưng sự phát triển đó phải đi cùng tính minh bạch, an toàn tài sản và khả năng kiểm soát rủi ro.
Nếu quá trình hoàn thiện chính sách tiếp tục được thúc đẩy, Việt Nam có thể có thêm điều kiện để biến blockchain và tài sản số từ những khái niệm được bàn luận nhiều thành các công nghệ và mô hình kinh doanh có khả năng ứng dụng thực tế.
