Meta đang thử nghiệm một loại huy hiệu xác thực mới trên Facebook, cho phép người dùng chứng minh mình là người thật chỉ bằng một đoạn video selfie ngắn. Không cần giấy tờ tùy thân, không mất phí, nhưng đổi lại là những câu hỏi mới về quyền riêng tư và dữ liệu sinh trắc học.
Meta muốn xác minh “người thật” thay vì danh tính
Trong nhiều năm qua, Meta đã triển khai Meta Verified, dịch vụ thuê bao trả phí dành cho người dùng muốn xác minh danh tính bằng giấy tờ do cơ quan chức năng cấp. Tuy nhiên, chương trình mới có tên Facebook Verified lại đi theo hướng hoàn toàn khác.
Thay vì yêu cầu căn cước hay hộ chiếu, người dùng chỉ cần quay một đoạn video selfie ngay trên ứng dụng. Hệ thống AI sẽ đối chiếu khuôn mặt trong video với những hình ảnh đã tồn tại trên tài khoản để xác nhận rằng phía sau hồ sơ đó thực sự là một con người.
Điểm đáng chú ý là huy hiệu này không xác nhận tên thật hay danh tính pháp lý của chủ tài khoản. Nó chỉ cho thấy tài khoản đã vượt qua bước kiểm tra khuôn mặt và không có dấu hiệu là bot hoặc hồ sơ được tạo tự động bằng AI.
Facebook Verified hiện chỉ áp dụng với tài khoản cá nhân từ 18 tuổi trở lên, có lịch sử hoạt động tốt và không vi phạm các tiêu chuẩn cộng đồng. Meta cũng cho biết huy hiệu sẽ xuất hiện trước tại Marketplace, Dating, Groups và hồ sơ cá nhân trước khi mở rộng sang bảng tin.
Trong khi đó, Meta Verified trả phí vẫn tiếp tục tồn tại song song. Gói dịch vụ này hướng tới người sáng tạo nội dung, người nổi tiếng hoặc doanh nghiệp cần xác minh danh tính chính thức và nhận thêm các quyền lợi như hỗ trợ khách hàng ưu tiên hay tăng cường bảo vệ trước hành vi giả mạo.
Bài toán chống lừa đảo và cái giá của dữ liệu khuôn mặt
Việc Meta giới thiệu cơ chế xác minh mới không phải là điều bất ngờ khi Facebook vẫn đang phải đối mặt với lượng lớn tài khoản giả mạo và các hình thức lừa đảo trực tuyến.
Marketplace, Groups hay Dating đều là những khu vực thường xuyên xuất hiện các vụ lừa bán hàng, giả danh người quen hoặc hồ sơ hẹn hò giả. Bằng cách ưu tiên triển khai huy hiệu tại những nơi này, Meta kỳ vọng người dùng sẽ dễ nhận biết đâu là tài khoản đã được xác minh là có người thật đứng sau.
Tuy nhiên, đổi lại là những câu hỏi không nhỏ về quyền riêng tư.
Facebook từng đóng cửa hệ thống nhận diện khuôn mặt vào năm 2021 và tuyên bố xóa hơn một tỷ mẫu dữ liệu sinh trắc học sau nhiều tranh cãi. Nay, việc quay trở lại với hình thức xác minh bằng video selfie khiến nhiều chuyên gia tiếp tục đặt câu hỏi về cách Meta lưu trữ, xử lý và bảo vệ dữ liệu khuôn mặt của người dùng.
Đến thời điểm hiện tại, Meta vẫn chưa công bố video selfie sẽ được lưu trong bao lâu, có được chuyển thành mẫu sinh trắc học hay không, cũng như liệu dữ liệu này có được sử dụng cho các mục đích khác ngoài xác minh tài khoản.
Đây cũng là lý do Facebook Verified được đánh giá là nỗ lực cân bằng giữa việc tăng độ tin cậy trên nền tảng và những yêu cầu ngày càng khắt khe về bảo vệ dữ liệu cá nhân.
Người dùng Việt Nam có thể sớm quan tâm đến tính năng này
Hiện Meta chưa xác nhận Việt Nam có nằm trong nhóm thị trường đầu tiên được triển khai Facebook Verified hay không. Tuy nhiên, tính năng này xuất hiện đúng thời điểm nhiều quốc gia, trong đó có Việt Nam, đang siết chặt các quy định liên quan đến xác thực tài khoản và bảo vệ dữ liệu cá nhân.
Nếu được mở rộng trong thời gian tới, Facebook Verified có thể trở thành thêm một lớp xác minh giúp giảm tài khoản giả và các hành vi lừa đảo trên nền tảng. Dù vậy, việc chia sẻ dữ liệu khuôn mặt vẫn là quyết định mà mỗi người dùng cần cân nhắc kỹ, bởi đây là một trong những loại dữ liệu cá nhân nhạy cảm nhất trong môi trường số.
